AANSCHAF - AFSTAAN OF GEVONDEN
Je schildpad wegdoen of een schildpad gevonden?
De roodwang-, geelbuik- en geelwangschildpad (Trachemys scripta) staan sinds 2016 op de Europese lijst van invasieve uitheemse soorten: hield je zo’n dier al vóór die datum, dan mag je het gewoon houden tot het overlijdt, maar kweken, verkopen en uitzetten mag niet meer. Wil je toch afstand doen, of vond je een zwervende schildpad? Dan kan je terecht bij een erkend opvangcentrum, nooit bij een gewone dierenwinkel of particulier.
Elk jaar belanden duizenden roodwang-, geelbuik- en geelwangschildpadden bij opvangcentra, vaak omdat hun eigenaar niet besefte hoe lang en hoe groot ze worden. Sinds deze soorten op de Europese lijst van invasieve uitheemse soorten staan, ligt afstand doen, of het houden van een gevonden dier, trouwens niet meer zo simpel als vroeger.
Wat betekent die EU-lijst concreet voor jou?
Sinds 3 augustus 2016 staan de roodwang-, geelbuik- en geelwangschildpad, alle drie ondersoorten van Trachemys scripta, op de zogeheten Unielijst van invasieve uitheemse soorten. Voor bestaande eigenaars geldt een overgangsregeling:
- Houden mag. Had je het dier al vóór de soort op de lijst kwam, dan mag je het gewoon houden tot het op natuurlijke wijze sterft.
- Kweken mag niet. Je mag je schildpadden niet laten voortplanten.
- Verkopen en weggeven aan particulieren mag niet. Ook ruilen of doorgeven aan een kennis is niet toegestaan.
- Ontsnappen voorkomen is verplicht. Leg je vijver of verblijf zo aan dat het dier niet kan ontsnappen (zie ook hoe je een vijver beveiligt).
- Uitzetten in de natuur is verboden, ook als je het dier “een betere kans” wil geven.
Wil je er toch vanaf, dan mag dat enkel via een officieel erkend opvangcentrum, nooit door het dier te verkopen, weg te geven, of gewoon los te laten.
Waar kan je in België terecht?
- Dierencentrum Waasland (Haasdonk, Beveren) heeft een heus “Turtle Beach”: een natuurlijke vijver waar meer dan 800 waterschildpadden leven, zonnen en overwinteren. Schildpadden binnenbrengen kan enkel van de lente tot eind september (daarna zijn de dieren aan hun winterslaap begonnen), en er wordt een bijdrage van €50 per dier gevraagd. Bel vooraf: 03 777 34 44.
- SOS Reptiel (Ichtegem) neemt reptielen, ook waterschildpadden, in opvang, adoptie of als sanctuary. Meld je dier via e-mail (foto’s, beschrijving, reden van afstand) of bel tijdens kantooruren.
- Het Natuurhulpcentrum vzw ving vroeger veel moerasschildpadden op, maar zit intussen overvol en kan niet altijd nieuwe dieren aannemen. Contacteer hen dus bij voorkeur pas nadat je bij een van de bovenstaande centra navroeg.
Waar kan je in Nederland terecht?
- Stichting Schildpaddenopvang Nederland (Dokkum/Harkema) is een van de weinige centra die vrijwel alle soorten schildpadden opvangt, inclusief invasieve soorten. Door de grote toestroom werken ze met een aanmeldprocedure via hun website; reken op wachttijd en eventueel een bijdrage voor ophaling.
- Ook Stichting Carnivora (exotische dierenopvang) neemt invasieve schildpadden op.
Bel of mail vooraf altijd eerst: door de drukte bij opvangcentra kan de capaciteit van maand tot maand verschillen.
Een schildpad gevonden – wat nu?
Vind je een zwervende waterschildpad in het wild, bijvoorbeeld aan een vijver of gracht, neem het dier dan niet zomaar mee naar huis om te houden: ook gevonden exemplaren van een soort op de Unielijst vallen onder dezelfde regels. Neem contact op met een van de opvangcentra hierboven; zij bepalen samen met de overheid wat er met het dier gebeurt.
Waarom is uitzetten zo schadelijk?
Een uitgezette schildpad overleeft onze winters vaak prima en jaagt actief op kleine waterdieren zoals kikkers, en zelfs op jonge watervogels. Recent onderzoek suggereert dat die impact wordt onderschat: zo’n jachttafereel duurt maar enkele seconden en wordt zelden opgemerkt. Meer weten over verantwoord buiten houden, en waarom uitzetten geen alternatief is? Lees “Waterschildpad in de vijver”.
