De muskusschildpad, ook wel ‘Stinkpotje’ genoemd, is een kleine waterschildpad (max. 14 cm, 150 tot 300 gram) die meer over de bodem stapt dan dat hij zwemt. Herkenbaar aan de witte of gele driehoeken op zijn kop, houdt hij een winterslaap van zo’n twee maanden vanaf november, eet hij vooral vlees, en bijt hij liever dan dat hij zich laat knuffelen.

Een waterschildpad die klein blijft en die meer over de bodem stapt dan dat hij zwemt? Je hebt een muskusschildpad in huis gehaald!

Waar komen muskusschildpadden vandaan?

Er bestaan 4 soorten muskusschildpadden:

• de gekielde muskusschildpad
• de kleine muskusschildpad
• de gewone muskusschildpad
• de platte muskusschildpad

Al deze soorten leven in het wild in Noord-Amerika (het zuiden van de VS). Je vindt ze er in tropische moerassen of in licht stromende rivieren of meren. Er zijn kleine verschillen tussen deze vier soorten, maar daar gaan we hier niet verder op in.

Hoe ziet een muskusschildpad eruit?

Een heel duidelijk kenmerk van muskusschildpadden is dat ze klein zijn. Daarnaast vallen vooral de driehoeken op hun hoofd heel erg op.

Hoe groot wordt een muskusschildpad?

De lengte van het schild van een volwassen muskusschildpad is maximaal 14 cm, maar de meeste dieren worden zelfs geen 10 cm groot.

Stinkpotjes, zoals muskusschildpadden vaak genoemd worden, zijn dan ook lichtgewichten: ze wegen zo’n 150 tot 300 gram.

De kop van de muskusschildpad

Je kan een muskusschildpad gemakkelijk herkennen aan de 2 strepen op zijn beide wangen. De strepen ontspruiten aan de neus van de schildpad en lopen van daaruit naar de bovenkant en de onderkant van zijn nek.

Op die manier vormen de strepen een soort witte of gele driehoeken, die je zowel vanuit bovenaanzicht, zijaanzicht als onderaanzicht kan spotten.

Het schild van Stinkpotjes

Baby muskusschildpadden hebben een zwaar gekield schild. Dat betekent dat hun rugkam verhoogd is. Van de bovenzijde ziet het schild er bol uit, vanuit vooraanzicht eerder driehoekig.

Wanneer een Stinkpotje ouder wordt, verdwijnt deze gekielde vorm en wordt het schild platter. Alleen de gekielde muskusschildpad behoudt zijn gekielde schild, vandaar natuurlijk zijn naam.

De kleur van het rugschild of de carapax varieert van diep donkerbruin (bijna zwart) tot geelbruin.

Het buikschild of de plastron is klein en kruisvormig. Ook hier varieert de kleur: het kan zwart zijn, maar ook beige.

Huidskleur: verschillende tinten mogelijk

Lichtgrijs, zwart of iets daartussen: ook de huidskleur van de muskusschildpad verschilt van dier tot dier. Bovendien verandert de huidskleur met ouder worden. Zelfs de strepen op de kop van een oudere muskusschildpad zijn in mindere of meerdere mate vervaagd.

Is mijn muskusschildpad een mannetje of een vrouwtje?

Als je een koppeltje muskusschildpadden van dezelfde soort houdt, en de ene is duidelijk groter dan de andere, dan zal de grootste waarschijnlijk het vrouwtje zijn en de kleinste het mannetje.

Daarnaast kan je een mannelijke muskusschildpad herkennen aan zijn kleinere plastron, die meer uit bindweefsel bestaat dan uit hoornplaten. Ze hebben ook een grotere én dikkere staart dan vrouwtjes.

Een mini schildpad als huisdier

Muskusschildpadden zijn aantrekkelijker als huisdier dan bijvoorbeeld geelbuik- of geelwangschildpadden. Waarom? Vooral omdat ze helemaal niet zo groot worden als andere waterschildpadden! Je hoeft hun leefruimte dus niet steeds aan te passen aan hun groeiende lichaam en groeiende behoeften.

Gedrag

Erg knuffelbaar kan je deze mini schildpadden helaas niet noemen: ze vinden het allesbehalve leuk om opgepakt te worden, en tonen dat door hun mond agressief open te strekken om je te bijten. Als ze zich bedreigd voelen, gaan ze ook een muskusachtige geur afgeven. Vandaar hun niet zo flatterende bijnaam: het Stinkpotje.

Wat eet een muskusschildpad?

Muskusschildpadden zijn vleeseters. Hun dieet bestaat uit wormen, larven, insecten en andere kleine waterdiertjes. Thuis kan je hen ook stukjes vlees en vis voeren. Af en toe smullen ze ook wel eens van waterplanten of sla, maar dit vormt geen essentieel onderdeel van hun dieet.

Winterslaap

Houd je een muskusschildpad als huisdier? Houd dan rekening met een winterslaap: die start meestal in november en duurt zo’n twee maanden.

Hoeveel muskusschildpadden kan je samen houden?

Muskusschildpadden houd je best alleen of als duo, eventueel als trio. Twee mannetjes samen zorgt voor vuurwerk. Vrouwtjes komen meestal beter overeen, maar er zijn altijd uitzonderingen. Als je een koppeltje muskusschildpadden houdt, kan het zijn dat het vrouwtje te veel stress ervaart doordat het mannetje constant achter haar aan zit. Als dat het geval is, kan je de schildpadden best niet de hele tijd samen houden.

Een uitzondering zijn heel jonge dieren: in hun eerste levensjaar kan je tot zeven muskusschildpadden in één aquarium of vijver houden. Daarna moet je ze wel echt opsplitsen om problemen te voorkomen.

Welk aquarium is geschikt voor een muskusschildpad?

Muskusschildpadden kan je zowel in een aquarium houden als in een vijver. Doordat ze kleiner blijven dan andere waterschildpadden, is een aquarium of paludarium een goede huisvesting voor deze mini schildpadjes.

Let bij de aanschaf van een aquarium op de volgende zaken:

• Koop een aquarium van minimaal 100 x 50 x 50 cm groot als je van plan bent om er twee muskusschildpadden in te huisvesten. 80 x 40 x 40 cm volstaat voor één enkele muskusschildpad.
• Zorg voor een diepte van ongeveer 30 cm water.
• Maak het landgedeelte groot genoeg, bijvoorbeeld 50 x 30 cm.
• Plaats in het water voldoende takken en wortels. Zo kunnen de schildpadden schuilen en hebben ze een houvast om zich naar boven te trekken.
• Muskusschildpadden houden van een zachte, modderige bodem. Ze wandelen meer op de bodem van hun aquarium dan dat ze echt zwemmen.
• Voorzie een krachtige filter, want muskusschildpadden kunnen veel eten en maken dus ook veel stoelgang aan.
• Anders dan andere waterschildpadden, houden muskusschildpadden niet speciaal van zonnen. Een UV-lamp is dan ook niet nodig, een gewone neonverlichting met een volledig spectrum volstaat.
• Wel houden ze ervan om zich op te warmen onder een warmtelamp.